Argumentum ad passiones

Argumentum ad passiones

Argumentum ad passiones – ogólne określenie argumentów erystycznych odwołujących się do namiętności, uczuć, emocji (w łacinie klasycznej passio, “cierpienie”, w późniejszej także “namiętność”). Argumenty takie obejmują wykorzystywanie w perswazji uczuć i inklinacji swoich odbiorców. Zaliczyć tu można np. argument ad metum (do strachu), argument ad invidiam (do nienawiści), argumentum ad misericordiam (do litości), często także argumenty ad populum.

Porównaj: argumentum ad absurdum, argumentum ad amicitiam, argumentum ad antiquitatem, argumentum ad auditorem, argumentum ad baculum, argumentum ad captandum vulgus, argumentum ad consequentiam, argumentum ad crumenam, argumentum ad fidem, argumentum ad hominem, argumentum ad ignorantiam, argumentum ad invidiam, argumentum ad iudicium, argumentum ad metum, argumentum ad misericordiam, argumentum ad orationem, argumentum ad personam, argumentum ad populum, argumentum ad quietem, argumentum ad rem, argumentum ad reverentiam, argumentum ad ridiculum, argumentum ad socordiam, argumentum ad superbiam, argumentum ad superstitionem, argumentum ad vanitatem, argumentum ad verecundiam, argumentum ad vertiginem, argumentum a fortiori, argumentum a silentio, argumentum ad exemplum, argumentum ab utili, argumentum a contrario, argumentum ex concessis, argumentum a simili.

Argumenty takie nie służą ani ustaleniu prawdy, ani zasad właściwego postępowania czy działania. Ich celem jest skłonienie odbiorców do podjęcia pewnych działań czy przyjęcia pewnych tez poprzez odwołanie się do postaw, skłonności i pragnień, a nawet (zwłaszcza w przypadku ad populum) uprzedzeń.

Niekiedy spotyka się w literaturze logicznej także ogólne rozróżnienie argumentów ad passiones i argumentów ad populum, według którego pierwsze mają charakter prywatny, drugie – publiczny.