Diagonalizm

Diagonalizm

Diagonalizm – w terminologii sztuk pięknych: zasada kompozycyjna. Polega na akcentowaniu w obrazie, rzeźbie lub innym dziele plastycznym kierunków i linii ukośnych (linii diagonalnych); ograniczeniu znaczenia pionów i poziomów na rzecz jednej lub kilku osi ukośnych. Stosowanie linii skośnych służy przede wszystkim nadaniu dziełu dynamiki, wywołaniu wrażenia ruchu. Ukośny kierunek kompozycji to diagonala.

Kompozycja taka szczególnie częsta była w malarstwie barokowym (Rubens, Francisco de Zurbarán). Diagonalizm występował często także w sztuce hellenistycznej, w wielu aspektach bliskiej barokowej (tzw. “barok hellenistyczny”). Stosunkowo często pojawiał się także w malarstwie romantycznym.

Przekątne podkreślane być mogą za pomocą światłocienia, koloru, określanego elementu przedstawianego. Podkreślenie takie występuje w kompozycji dzieł plastycznych rzadziej, niż tradycyjne linie pionowe (wertykalizm) i poziome (horyzontalizm).

Etymologia: z języka francuskiego, diagonal, “ukośny”. Do języka francuskiego słowo to przeszło z łaciny nowożytnej – (linea) diagonalis – “linia skośna”, “przekątna”. Do łaciny z kolei słowo to przeszło z greki – διαγώνιος, diagonios, “diagonalny”.