Akrofonia

Akrofonia

Akrofoniazasada akrofonii – jeden ze sposobów, w jaki w historycznym rozwoju pisma ideogramy przekształcają się w litery. Sposób ten polega na tym, że dany ideogram zaczyna być używany nie jako graficzny znak danego słowa, ale jako graficzny znak głoski, od której rozpoczyna się to słowo. Znak używany do reprezentowania pierwszej głoski nazwy przedmiotu, który oznacza to akrofon. Zobacz też: alfabet, rozdziały o powstaniu i rozwoju pisma alfabetycznego.

Tak np. ideogram oznaczający w pierwotnych, ideograficznych pismach semickich wołu zaczął w alfabecie fenickim oznaczać literę āleph (od której wywodzi się grecka alfa i łacińska litera a). Ideogram oznaczający dom przekształcił się w literę bēth (od której pochodzą beta i be). W ten sam sposób powstały prawdopodobnie przynajmniej niektóre fonogramy obecne w hieroglificznym piśmie egipskim.

Oczywiście zmianom takim podlegały tylko niektóre ideogramy, w liczbie odpowiadającej swobodnie liczbie głosek danego języka. Jednocześnie znacznemu uproszczeniu ulegała forma graficzna znaków, które przestawały przypominać reprezentowane przez ideogramy obiekty.

Etymologia: z języka greckiego. Od wyrazów ἄκρος, akros, “skrajny” (podobnie jak słowo “akronim”) oraz φονή, fone, “dźwięk”, “brzmienie”.

Akrofonia w języku internetu

Przypominająca zasadę akrofonii metoda tworzenia wyrażeń językowych, którą określić można jako “pseudo-akrofonię”, występuje także w slangu internetowym. Dotyczy to niektórych wyrażeń, które określane często swobodnie terminem “akronimy internetowe“. Przykładem może być “akronim internetowy” 4U, odczytywany “for you”, z języka angielskiego – “dla ciebie”. Jednowyrazowe słowo “for” reprezentuje tu cyfra 4, o podobnej wymowie w języku angielskim (four). Oczywiście są to tylko przybliżone odpowiedniki akrofonów. W podanych przykładach logogramy reprezentują nie głoski, ale całe sylaby. Podobne przykłady: B4 – “before”, przedtem, z angielskiej nazwy litery b i nazwy cyfry 4, reprezentującej element “fore” o zbliżonej wymowie; gr8, great, “świetnie”, gdzie nazwa cyfry osiem (eight) reprezentuje część wyrazu.