Autotrofizm (samożywność)

Autotrofizm – zdolność organizmów do biosyntezy, samodzielnego wywarzania związków organicznych ze związków nieorganicznych (w procesie fotosyntezy lub chemosyntezy), wykazywana przez rośliny i niektóre bakterie. Są to substancje potrzebne do życia i rozwoju organizmu. Zjawisko samożywności dotyczy grupy organizmów określanej jako producenci. Producenci to organizmy mające zdolność wytwarzania materii organicznej z materii nieorganicznej. Możliwe jest to w procesie fotosyntezy (wytwarzanie materii organicznej z dwutlenku węgla i wody, przy udziale energii świetlnej) lub w procesie chemosyntezy (utlenianie związków mineralnych). Przeciwieństwem autotrofizmu jest heterotrofizm (cudzożywność).


Etymologia: z języka greckiego, auto– “sam” i trophé – “pokarm”.

Autotrofizm – fotosynteza, chemosynteza i redukcja azotu

Wytwarzane przez organizmy samożywne dzięki fotosyntezie i chemosyntezie związki organiczne to m.in. aminokwasy, sacharydy, kwasy nukleinowe i tłuszcze, które powstają ze związków nieorganicznych takich jak dwutlenek węgla, azot cząsteczkowy i trójtlenek azotu. Największe znaczenie ma wytwarzanie prostych związków organicznych (węglowodany) z dwutlenku węgla, wody i soli mineralnych przy udziale energii pochodzącej z fotosyntezy (energia promieniowania świetlnego przekształcana w energię wiązań chemicznych). W procesie chemosyntezy przekształcana jest natomiast energia wiązań chemicznych. Trzeci rodzaj autotrofizmu to zdolność redukcji azotu cząsteczkowego i azotynów (u roślin motylkowatych wykorzystanie azotu atmosferycznego możliwe jest dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi).

Organizmy samożywne (organizmy autotroficzne)

Organizmy samożywne określane są jako organizmy autotroficzne lub krócej jako autotrofy. Dzieli się je na fotoautotrofy, przeprowadzające fotosyntezę (rośliny zawierające chlorofil, w tym rośliny wyższe; niektóre bakterie – mające cechy zarówno organizmów autotroficznych jak i bakterii sinice; pierwotniaki, glony) i na chemoautotrofy, przeprowadzające chemosyntezę (niektóre rodzaje bakterii, bakterie chemosyntetyzujące – bakterie nitryfikacyjne, bakterie siarkowe, bakterie żelazowe, bakterie manganowe i inne).

Tak np. bakterie siarkowe czerpią energię niezbędną do syntezy związków organicznych z utleniania związków siarki, np. siarkowodoru. Niektóre organizmy są samożywne tylko na pewnym etapie rozwoju osobniczego (u większości roślin autotroficzne są sporofity, jednak u mszaków zdolność do samożywności cechuje gametofity; autotroficzne są również zredukowane gametofity paprotników). U zielenic Scenedesmus sp. występuje chemoautotrofizm i fotoautotrofizm – na sposób odżywiania podobny do chemoautotrofizmu przechodzą one przy braku dostępu do światła. Terminy “producenci” i “autotrofy” są w zasadzie synonimiczne – pierwszy odnosi się do składników struktury ekosystemu, drugi do strategii metabolicznej.

Dzięki organizmom samożywnym utrzymują się przy życiu wszystkie pozostałe formy życia – organizmy cudzożywne (heterotrofy). Należą do nich wszystkie zwierzęta, wszystkie wirusy, niektóre bakterie oraz pewna grupa roślin (rośliny bezzieleniowe, które nie prowadzą fotosyntezy). Istnieją również organizmy samożywne wykazujące cechy cudzożywnych – należą do nich rośliny mięsożerne (owadożerne), uzupełniające przez mięsożerność niedobory azotu.

Zobacz też: strefa afotyczna.


8 komentarzy do “Autotrofizm”

  1. KPSS: Türkiye’de kamu kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin girmek zorunda olduğu sınavdır. Bu sınav genellikle Nisan ve Ekim aylarında yapılır ve öğrencilerin Türkçe, matematik, sosyal bilimler, genel kültür, bilgi ve yeterliliklerini ölçer. Başarılı olan adaylar belirlenen pozisyonlara atanabilir.

    Odpowiedz
  2. KPSS: Türkiye’de kamu kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin girmek zorunda olduğu sınavdır. Bu sınav genellikle Nisan ve Ekim aylarında yapılır ve öğrencilerin Türkçe, matematik, sosyal bilimler, genel kültür, bilgi ve yeterliliklerini ölçer. Başarılı olan adaylar belirlenen pozisyonlara atanabilir.

    Odpowiedz
  3. LGS: Türkiye’de nitelikli liseye girmek isteyen öğrencilerin katılmak zorunda olduğu bir sınavdır. Bu sınav genellikle Haziran ayında yapılır ve öğrencilerin matematik, Türkçe, Fen ve Sosyal Bilimler alanlarında bilgi ve becerilerini ölçer. Başarılı olan öğrenciler, istedikleri lise türüne girebilirler.

    Odpowiedz
  4. LGS: Türkiye’de nitelikli liseye girmek isteyen öğrencilerin katılmak zorunda olduğu bir sınavdır. Bu sınav genellikle Haziran ayında yapılır ve öğrencilerin matematik, Türkçe, Fen ve Sosyal Bilimler alanlarında bilgi ve becerilerini ölçer. Başarılı olan öğrenciler, istedikleri lise türüne girebilirler.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz