Aare

Aare, francuskie Aar, retoromańskie Ara – rzeka przepływająca przez środkową i północną Szwajcarię. Stanowi najdłuższą rzekę przepływającą wyłącznie przez terytorium Szwajcarii. Długość wynosi 295 kilometrów, natomiast powierzchnia dorzecza –  17,8 tys. km2. (Aar to także nazwa mniejszej rzeki w Nadrenii).  Stanowi drugi po Mozeli najdłuższy lewy dopływ Renu, a także najzasobniejszy w wodę dopływ tej rzeki. Rzeka ta przepływa przez Berno, przyczyniając się do malowniczości stolicy Szwajcarii. Malowniczością odznacza się także alpejski wąwóz Aare. W języku polskim rzeka ta nosi także nazwę Aara – jest to już jednak dzisiaj nazwa przestarzała.


Rzeka Aare

Rzeka wypływa z Alp Berneńskich (Berner Oberland), jej źródła znajdują się na terenie kantonu Berno w grupie górskiej Finsteraarhorn, na zachód od przełęczy Grimsel. Zasilana jest wodami roztopowymi wielu lodowców, przede wszystkim systemu Aargletschers (lodowiec Aare), o nazwie zbieżnej z nazwą rzeki. Z Alp Berneńskich płynie na północny zachód przez Alpy i Wyżynę Szwajcarską, przepływając przez przełom rzeki Aare (Aareschlucht), opisany niżej. W okolicach Interlaken rzeka jest skanalizowana, następnie przepływa przez miasto Berno, skąd kieruje się dalej na północny wschód, omijając góry Jura. Ujście do Renu w okolicach Koblenz w kantonie Argowia (Aargau), naprzeciw granicy niemieckiej (miasto Waldshut).

Aare w Thun
Rzeka Aare w Thun

Przepływa przez jeziora Grimselsee (jezioro Gimsel – sztuczne), Brienz, Thun, i Biel (połączenie dwoma kanałami – kanał Hagneck). Do głównych zasilających ją dopływów należą Saane (dopływ lewobrzeżny), Emme, Limmat i Reuss (dopływy prawobrzeżne). Główne miasta, przez które przepływa, to Thun, Berno, Solura (Solothurn, Soleure) i Aarau.

Na rzece zlokalizowano kilkadziesiąt elektrowni wodnych, w tym wiele o dużej mocy. W dolnym biegu, począwszy od jeziora Thun, Aare stanowi rzekę żeglowną.

Pochodzenie nazwy

Nazwa pochodzi od indoeuropejskiego pierwiastka aa, oznaczającego wodę. Ten sam pierwiastek występuje w łacińskim słowie aqua oraz w nazwach bardzo wielu cieków wodnych północnej Europy, zwłaszcza na terenie Francji i Szwajcarii. Nazwę Aa nosi nawet także jeden z pomniejszych dopływów samej rzeki Aare.

Rzeka Aare w literaturze polskiej

Rzekę opisywał Juliusz Słowacki w poemacie W Szwajcarii (7-8, 1839): W szwajcarskich górach jest jedna kaskada,Gdzie Aar wody błękitnymi spada.

O rzece wspomina Kazimierz Wierzyński w wierszu Pamiątka z Solury (13-16). Adresat tekstu to Tadeusz Kościuszko, który spędził ostatnie lata życia w położonym nad rzeką Aare mieście Solura: A gdyś nazbyt stęskniony ojczyzny swej starej / Do późnych gwiazd wśród szumu zadumał się Aary, / Musiałeś czuć się wtedy nad tą obcą rzeką / Jak emigrant, gdy wracać mu już za daleko.

Wąwóz rzeki Aare – Aareschlucht

Do szczególnych atrakcji turystycznych należy wąwóz rzeki Aare, w języku niemieckim Aareschlucht, położony w okolicach Meringen (możliwy dojazd koleją; ciekawostką jest fakt, że właśnie w tym mieście włoscy cukiernicy stworzyli bezy – marengi). Wąwóz ma około 200 metrów głębokości i 1400 metrów szerokości, w najwęższym miejscu nawet tylko około 1 metra szerokości. Można przez niego bezpiecznie przejść dzięki systemowi schodów i kładek. Przejście całego wąwozu trwa około 40 minut.

Źródła:

  • James R. Penn, Rivers of the World. A Social, Geographical, and Environmental Sourcebook, ABC-CLIO 2001.

368 komentarzy do “Aare”

  1. Deneme Bonusu, kullanıcılarına normal çevrimiçi oyunculara karşı oynama, misafir olarak oynama imkanı veren ve tamamen ücretsiz olan bir çevrimiçi poker odasıdır. mobil ödeme bahis ,poker odası çok sayıda masa oyunu ve ayrıca spor etkinliklerine canlı bahis koymanıza olanak tanıyan canlı bahis olanağı sunar. En çok kullanılan özelliklerden bazıları yeniden para yatırma bonusları ve harika kayıt bonuslarıdır.

    Odpowiedz
  2. Smm panel ve sosyal medya takipçi paneli Seed and Spark ile Türkiye’nin en ucuz smm paneli hizmeti sunmaktadır. Seed and Spark üzerinden SMM Panel bayilik hizmetleri alabilir ve kendi sosyal medya panelinizi kurabilirsiniz

    Odpowiedz
  3. Halk arasında açılır tavan sistemleri olarak bilinen bu ürünlerin aynı zamanda yarı açık kullanımı da söz konusudur. Bu nedenle birçok alanda istenilen açıklık oranlarının elde edilmesi aşamasında kullanımı söz konusudur. Aynı zamanda Rolling roof fiyatları ürünün büyüklüğüne ve ürün özelliklerine göre değişiklik gösterir

    Odpowiedz
  4. Kurumsal Web tasarım hizmetleri çok iyi gerçekten çok iyi işler çıkartıyorlar tebrik ederim, iki firmamız içinde güzel işler başardık ve dijital reklamlar ile yeni müşteriler edindik keşke daha erkenden tanışabilseydik diye düşünüyoruz.

    Odpowiedz
  5. Оптово-розничные компании, ИП, расчет налогов по системам налогообложения: ОСНО, УСН, ЕНВД, совмещение режимов, Подготовка и сдача деклараций в Росалкогольрегулирование, Росприроднадзор Импортно/экспортные операции

    Odpowiedz

Dodaj komentarz