Na fujarce

Na fujarce

Na fujarce – cykl utworów lirycznych Marii Konopnickiej opublikowany w całości w zbiorze Poezje (Warszawa 1883; tytuł oryginalny Poezye. Seria druga), już w latach 1881-1882 ogłoszony częściowo w czasopismach. Obejmuje liryki stylizowane na piosenki ludowe, w tym A któż ciebie, ty wierzbino, wychował?A czegoż rżysz po rosie, koniku ty mój siwyWsiałem ci ja w czarną rolę…Świecą gwiazdy, świecą…A czemuż wy, chłodne rosy, padacie… (incipity utworów).

Warstwa treściowa

Włączone do cyklu wiersze należą do najwybitniejszych osiągnięć Marii Konopnickiej w dziedzinie liryki. Motywy utworów poetka zaczerpnęła z obyczajowości wiejskiej. Stanowią one rodzaj osobistego wyznania przedstawicieli ludu, skarżących się na gorycz chłopskiego losu. Czerpią też wiele z żywego folkloru, z jego symboliki, legend i gadek.

Na fujarce widoczna jest silna inspiracja inspirowaną folklorem literaturą romantyczną. Widoczne są zwłaszcza nawiązania do poezji Teofila Lenartowicza i Syrokomli. W wielu wymiarach cykl Konopnickiej ma jednak charakter nowatorski. Konopnicka podnosi bowiem wypowiedzi postaci z ludu do rangi poezji wysokiej, postacie te zdolne są do samoanalizy i refleksji, cechuje je wrażliwość i bogactwo wewnętrzne.

Wersyfikacja “Na fujarce”

Wersyfikacja jest urozmaicona, bliska technice poetyckiej pieśni ludowej. Oryginalnie moduluje układy sylabotoniczne, rzadziej także sylabiczne. Z pieśnią ludową wiążą wiersze cyklu skłonność do przesuwania akcentów, obecność refrenów oraz paralelizmy wewnątrzwierszowe.

Muzyka

Muzykę do poszczególnych utworów cyklu stworzyło wielu kompozytorów. Należeli do nich Władysław Żeleński, Ignacy Friedman, Piotr Maszyński i Stanisław Niewiadomski.