Giovanni Battista Agucchi

Giovanni Battista Agucchi

Giovanni Battista Agucchi (1570-1632) – włoski duchowny (sekretarz papieski), dyplomata papieski i teoretyk sztuki okresu renesansu. Nazwisko także w formach Giovanni Battista Agocchi, Giovanni Battista Agucchia, Giovanni Battista Dalle Agocchie. Ważny dla rozwoju sztuki barokowej, mimo że dążył do powrotu form klasycznych i wyrażał niechęć do malarstwa Caravaggia.

Giovanni Battista Agucchi – biografia

Urodził się 20 listopada 1570 roku w Bolonii Jego bratem był kardynał Girolamo Agucchi.  Studiował w Bolonii, w Faenzy i w Rzymie. Był sekretarzem kardynała Pietro Aldobrandiniego, bratanka papieża Klemensa VIII, mecenasa artystów renesansowych. W latach 1507-1515 pracował nad omówionym niżej traktatem o malarstwie. W 1621 roku został sekretarzem papieża Grzegorza XV, który także pochodził z Bolonii. Zmarł 1 stycznia 1632 roku w czasie zarazy.

Teoria sztuki Agucchiego

Agucchi był autorem cieszącego się dużym uznaniem traktatu o malarstwie – Trattato della pittura. W pracach nad dziełem brał udział prawdopodobnie także malarz Domenichino, który był również autorem portretu Aguchiego. Dzieło, które powstawało w latach 1607-1615, jest jednym z najważniejszych źródeł mówiących o poglądach na sztukę w pierwszych latach XVII wieku.

W traktacie tym dowodził że sztuka, która idealizuje naturę (artystów takich jak Rafael czy Annibale Carracci) przeznaczona jest dla publiczności wyrafinowanej i cechującej się erudycją. Sztuka naturalistyczna, nie stroniąca od ukazywania niedoskonałości, którą reprezentował np. Caravaggio – przemawia natomiast do zwykłych, pozbawionych znajomości przedmiotu odbiorców.

Caravaggio i manieryści to według Agucchiego barbaryzacja sztuki. Agucchi uważał, że źródłem sztuki jest umysł artysty, który może tworzyć sceny doskonalsze niż te, które tworzy sama natura. Estetyka ta jest w istocie neoplatońska, odwołuje się do typowej dla kultury renesansu neoplatońskiej wizji artysty-Demiurga, platońskie jest także dążenie do idealizacji natury.

Agucchi wywarł znaczny wpływ na późniejszą teorię sztuki – jego kontynuatorem był zwłaszcza Giovan Pietro Bellori (np. sławny wykład L’Idea wygłoszony w Akademii świętego Łukasza). Bellori uważał, że Annibale Carracci był odnowicielem sztuki, przywracającym jej blask, który miała w okresie dojrzałego renesansu – ocena ta wywodzi się z estetyki Agucchiego. Bezpośrednio od niego Bellori zapożyczył neoplatońską ideę, że artysta musi poprawiać niedoskonałości natury przedstawiając ją nie  taką, jaką jest, ale taką, jaką być powinna.

Giovanni Battista Agucchi i Domenichino. Portret Agucchiego

Bliskim przyjacielem Agucchiego, a prawdopodobnie także współautorem jego traktatu o sztuce, był malarz Domenichino. Na początku lat 1620 wykonał on także portret Agucchiego, jedno z najbardziej znanych swoich dzieł (obecnie w York Art Gallery).

Komentarze | Opinie | Forum