Aktualność

Aktualność

Aktualność – w sensie ogólnym: to, że coś jest aktualne, obowiązujące w danej chwili, dotyczące teraźniejszości, bieżący, obecne w bieżącym miejscu i czasie, nieprzestarzałe. W sensie terminologicznym jest to przede wszystkim jedna z cech prasy – aktualność prasy. Pojęcie pojawia się niekiedy także w filozofii, w której oznacza coś istniejącego realnie (“istniejącego aktualnie”, w danym miejscu i czasie), względnie w odniesieniu do terminów takich jak “akt” i “akt ludzki”.

Zobacz też: aktualizacja (w językoznawstwie, literaturze i innych dziedzinach), akt (w sensie ogólnym).

Aktualność prasy

Najczęściej wyróżnia się cztery istotne, konstytucyjne cechy prasy, charakteryzujące ją jako środek komunikowania masowego. Prócz aktualności są to wszechstronność treści (uniwersalność), periodyczność i ogólna dostępność (charakter publiczny). Każda z nich jest cechą stopniowalną: celem gazet jest rozpowszechnianie informacji możliwie aktualnych i interesujących możliwie najszerszy krąg publiczności, dlatego też gazety są bardziej “prasowe” niż tygodniki czy tym bardziej czasopisma naukowe. Wyróżnia się przy tym dwa główne rodzaje aktualności prasy – czasową i przedmiotową.

Aktualność czasowa wypowiedzi prasowej określana jest także jako jej nowość lub świeżość – pojęcie to odnosi się do wydarzeń bieżących. Mierzy się ją jako czas, który upłynął między publikacją danej wiadomości prasowej a wydarzeniem, które wiadomość ta omawia. Im czas ten jest krótszy, tym wiadomość jest bardziej aktualna; ramy aktualności wyznacza periodyczność czasopisma, tak np. w gazetach codziennych czas ten wynosi standardowo i optymalnie jeden dzień, a w tygodnikach jeden tydzień. Takie rozumienie aktualności czasowej charakteryzuje ją jako zaletę wypowiedzi prasowej, miarę jej wartości określaną przez ilość i jakość informacji, przez szybkość i wszechstronność reagowania na pojawiające się wydarzenia.

Aktualność przedmiotowa (także: treściowa, tematyczna) odnosi się do relacji z wydarzeń przeszłych. Termin ten odnosi się do wypowiedzi prasowych informujących o faktach, które wydarzyły się w przeszłości, w tym nawet odległej. Wydarzenia te jednak są z jakich względów “na czasie”, są przedmiotem zainteresowania opinii publicznej.

Pojęcie aktualności odnosi się także do fotografii prasowej, w której fotografia o aktualności jednorazowej wyróżniana jest jako jedna z jej form (innymi są np. fotoreportaż i fotografia prasowa rodzajowa).

Istnieje także określenie aktualności odnoszące się do najświeższych wydarzeń omawianych w prasie, telewizji, radiu i innych środkach przekazu.