Akataleksa

Akataleksa

Akataleksa – w metryce starożytnej (iloczasowej) i współczesnej (sylabotonizm, wiersz sylabotoniczny – w tym także w poezji polskiej) przeciwieństwo kataleksy, czyli skrócenia wersu lub członu wersowego o element słaby: elementem tym może być sylaba krótka lub nieakcentowana. Umieszczenie w klauzuli wiersza pełnej stopy, zakończenie wersu pełną stopą w opozycji do wypadków skracania (ewentualnie także wzdłużania) stóp. Akataleksa stanowi więc realizację metrum wierszowego w pełnej zgodności z jego wzorcem kanonicznym. Spotyka się także określenie akatelektyka.

Występują więc odpowiednio określenia wiersz akatalektyczny i wiersz katalektyczny, stopa akatelektyczna i stopa katalektyczna, metrum akatelektyczne i metrum katalektyczne.

Przykłady zaczerpnięte z poezji antycznej, kontrastujące wers akatelektyczny i wers katalektyczny, zamieszczone zostały w artykule Kataleksa.

Zobacz też: wiersz akefaliczny, metrum pozbawione pierwszego elementu, a więc także niejako przeciwieństwo kataleksy.