Agon: mitologia

Agon: mitologia

To jest artykuł Agon: mitologia. Zobacz też główny artykuł Agon (w sensie ogólnym, teatralnym i innych) oraz artykuł Agon: igrzyska (w odniesieniu do zawodów sportowych), a także Agon: teatr.

Agon, greckie Ἀγών – w mitologii greckiej: personifikacja agonu, zawodów sportowych (agones, ἀγῶνες). Jak podaje Pauzaniasz w Wędrówkach po Helladzie (V, XXVI, 3), posąg tego bóstwa znajdował się w Olimpii, miejscu najważniejszych igrzysk. Stanowił dar wotywny Mikytosa. Bóstwo trzymało ono w rękach haltery (ἁλτῆρες), rodzaj ciężarków. Twórcą dzieła był Dionizjos z Argos (ok. 460 p.n.e.), słynący z odlewnictwa brązów.

W sztuce greckiej spotyka się też wyobrażenia Erosa jako “pana zmagań” – Eros Enagonios.

Według Pauzaniasza:

Wśród posągów wotywnych Mikytosa jest również Agon, trzymający haltery. One zaś mają następujący kształt: są to połówki koła niezupełnie okrągłego, lecz nieco wydłużonego. A tak są wykonane, żeby tędy mogły przejść palce rąk, jak pod rzemiennymi uchwytami tarczy. Taki oto mają kształt, jak powiedziałem. Obok posągu Agonu stoją Dionizos i Orfeusz tracki oraz posąg Zeusa, też przed chwilą przeze mnie wymieniony. To są dzieła Dionizjosa z Argosu. Dary wotywne Mikytosa. Istnieje przypuszczenie, że oprócz tych wystawił on jeszcze inne, ale podobno Neron je zagrabił.

Choć personifikacje tego rodzaju kojarzą się raczej z religią rzymską, bardzo wiele było ich także w mitologii greckiej. Podobny charakter ma choćby Zelos (u rzymian Invidia), bóstwo wspózawodnictwa.