Absolutyzm epistemologiczny

Absolutyzm epistemologiczny

Absolutyzm epistemologiczny; absolutyzmabsolutyzm teoriopoznawczy (nowołac. absolutismus, z łac. absolutus – “bezwzględny”) – w teorii poznania pogląd dotyczący wartości wytworów poznawczych, przeciwstawny relatywizmowi epistemologicznemu. Według absolutyzmu epistemologicznego wartość wytworów poznawczych może mieć charakter bezwzględny. Odnosi się to w szczególności do teorii prawdy: według absolutyzmu teoriopoznawczego prawdziwość zdań i sądów nie jest zależna od czasu, miejsca, osoby głoszącej dany pogląd i innych towarzyszących tym zdaniom i sądom okoliczności. Co więcej, prawdziwość zdań i sądów ma charakter niestopniowalny.

Zobacz też: Absolutyzm aksjologicznyAbsolutyzm (w polityce i filozofii politycznej); Absolutyzm (idealistyczny kierunek filozoficzny). W innych językach: ang. absolutism; fr. absolutisme; niem. Absolutismus.

Według absolutyzmu epistemologicznego to, co jest prawdziwe w danym momencie, będzie takim zawsze (prawdziwość jest wieczna) i to, co jest prawdziwe w danym momencie, było takim zawsze (prawdziwość jest odwieczna).

Absolutyzm epistemologiczny zakłada także ścisłe odróżnienie prawdy i jej kryterium. Uzasadniając absolutyzm epistemologiczny argumentuje się, że przeciwstawne mu poglądy, tj. poglądy relatywistyczne, akcentujące względność wytworów poznawczych – nie rozróżniają tego, co istotnie jest prawdziwe od tego, co tu i teraz, w konkretnym miejscu i czasie, jedynie uznaje się za prawdę.