Abessivus

Abessivus, także caritivus lub caritativus, forma spolszczona abesyw – przypadek gramatyczny, jeden z przypadków konkretnych. Oznacza brak czegoś: brak jakiegoś przedmiotu, brak jakiejś czynności, brak jakiegoś zdarzenia.


Przypadek ten nie istnieje w syntetycznych językach indoeuropejskich. Znaczenia, których jest wykładnikiem, oddaje się w nich – w tym także w języku polskim – za pomocą analitycznych konstrukcji przyimkowych (w przypadku języka polskiego np. za pomocą przyimka bez). Występuje natomiast jako przypadek syntetyczny np. w językach ugrofińskich, w tym w języku fińskim.

Etymologia: od łacińskiego czasownika absumabesse – “być nieobecnym”. Caritivus i caritativus: od łacińskiego careocarere – “doznawać braku czegoś”, “czuć brak”, “być pozbawionym”.

W języku polskim występuje także forma abesyw. W języku angielskim abessive (lub caritive). Według Lepizig Glossing Rules przypadkowi temu przypisany jest skrót ABE.

Abessivus w języku fińskim

W języku fińskim jest to przypadek rzadki, powoli wychodzący z użycia, coraz częściej zastępowany przez konstrukcje omowne. Częstszy przy tym jednak niż comitativus i instructivus, które zachowały się głównie w związkach frazeologicznych.

Znaczenie: bez czegoś, np. passitta, “bez paszportu”. Przeważnie zastępuje go konstrukcja omowna, przyimkowa, np. ilman passia (składnia z partytywem).

Końcówki: możliwe są dwie końcówki, –tta i –ttä, wybór odpowiedniej zależy od harmonii samogłosek. Końcówki dodaje się do rdzenia fleksyjnego, tak w liczbie pojedynczej, jak i w liczbie mnogiej. Występuje tu także zjawisko wymiany stóp.

Przykłady w zdaniach:

Hän lähti ulkomaille rahatta ja passitta – “Wyjechał za granicę bez pieniędzy i bez paszportu”.

Hänet tuomittiin syyttä – “Potępiono go bez powodu”.


1 komentarz do “Abessivus”

  1. Great article. It is quite unfortunate that over the last decade, the travel industry has already been able to to deal with terrorism, SARS, tsunamis, bird flu, swine flu, as well as first ever real global economic depression. Through all of it the industry has really proven to be effective, resilient plus dynamic, acquiring new tips on how to deal with adversity. There are constantly fresh complications and opportunities to which the sector must just as before adapt and behave.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz